Ma ponad 450 lat, pamięta Bydgoszcz z czasów renesansu i przez stulecia pozostawała ukryta pod ziemią. Dziś można zobaczyć ją z bliska! Zabytkowa drewniana studnia zrębowa, odkryta podczas prac archeologicznych w centrum miasta, znalazła swoje miejsce w Hali Pomp przy ul. Gdańskiej 242. To kolejny niezwykły fragment historii Bydgoszczy, który Miejskie Wodociągi i Kanalizacja pomagają zachować dla przyszłych pokoleń.
Niezwykłe odkrycie w centrum Bydgoszczy
Wszystko zaczęło się w czerwcu 2023 roku. Podczas prac ziemnych w rejonie ulicy Fordońskiej bydgoscy archeolodzy Anna i Wojciech Siwiakowie natrafili na drewnianą studnię zrębową. Znajdowała się zaledwie kilkadziesiąt metrów od koryta Brdy i przed wiekami służyła do czerpania wody.
Ze względu na wyjątkowy charakter znaleziska archeolodzy zaproponowali, aby studnię zachować i udostępnić zwiedzającym. Pomysł spotkał się z aprobatą Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w Bydgoszczy oraz opiekuna naukowego i koordynatora zabytkowych obiektów Hali Pomp i Wieży Ciśnień.
14 miesięcy, by ocalić ponad 450 lat historii
Wydobycie studni w lipcu 2023 roku było dopiero początkiem długiego procesu jej ratowania.
Zabytek trafił do pracowni konserwatorskiej Muzeum Archeologicznego w Biskupinie. Tam drewniane elementy zostały starannie oczyszczone, poddane dezynfekcji i impregnacji, a następnie stopniowemu, kontrolowanemu suszeniu.
To właśnie ten ostatni etap wymagał szczególnej cierpliwości i precyzji. Aby nie dopuścić do uszkodzenia wielowiekowego drewna, proces suszenia trwał aż 14 miesięcy.
Dzięki pracy specjalistów studnia została zabezpieczona i przygotowana do ekspozycji.
Co zdradziła 450-letnia studnia?
Badania dendrochronologiczne pozwoliły ustalić, że do budowy studni wykorzystano drewno ścięte krótko po 1567 roku. Oznacza to, że jej historia sięga drugiej połowy XVI wieku!
Analizy mikroskopowe przyniosły kolejne interesujące odkrycia. Ściany studni wykonano z drewna sosny zwyczajnej, natomiast jeden z elementów wydrążono z dębu.
Szczególnie ciekawa okazała się jej wewnętrzna konstrukcja. Znalezione warstwy tłucznia, ceramiki i żwiru wskazują, że studnia mogła pełnić również funkcję filtracyjną.
To niezwykłe świadectwo tego, jak mieszkańcy dawnej Bydgoszczy pozyskiwali wodę i dbali o jej jakość na długo przed powstaniem współczesnej infrastruktury wodociągowej.
Historia, którą można zobaczyć z bliska
Dziś zabytkowa studnia jest częścią ekspozycji w Hali Pomp przy ul. Gdańskiej 242 w Bydgoszczy.
To wyjątkowa okazja, aby przyjrzeć się rozwiązaniom sprzed ponad czterech stuleci i odkryć, jak ważną rolę w życiu miasta od zawsze odgrywała woda.
Studnię można oglądać w godzinach pracy obiektu:
- Poniedziałek–piątek: 9:00–16:00
- Sobota–niedziela: 10:00–18:00
Zapraszamy do odkrywania wodociągowej historii Bydgoszczy!
